आलेख

सती प्रथा अन्त्यलाई किन उत्सव रुपमा मनाउँदैनौँ ?

सती प्रथा अन्त्यलाई किन उत्सव रुपमा मनाउँदैनौँ ?

महिला अधिकारको पक्षमा थुप्रै राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय अनगिन्ती कानुनहरू बनेका छन् । हामीलाई अरूले जबरजस्त थुपारिदिएका कानुनहरू महान् लाग्छन् तर एक पटक इतिहास फर्केर हेरौँ त, आज आषाढ २५ गते यानकी आजकै दिन १०३ वर्ष अगाडि (१९७७/३/२५गते) प्रधानमन्त्री चन्द्र शमशेरले अमानवीय सती प्रथाको अन्त्य गर्ने घोषणा गरेका थिए । हरेक विवाहित महिलाहरूले आफ्नो पतिदेवको मृत्यु पश्चात् पतिको जल्दै गरेको चिताको आगोमा जिउँदै जल्नु पर्ने क्रूर अमानवीय प्रथाको अन्त्य गर्नु के सानो क्रान्ति थियो ? यस्तो क्रूरताबाट नेपाली विवाहित महिलाहरूलाई स्वतन्त्रता दिलाएर बाहिर ल्याउनु चानचुने कुरा थियो र ! आज म सोध्न चाहन्छु प्रत्येक नेपाली महिलाहरूलाई :– तपाईँहरूलाई एक वाक्य बोल्न…
Read More
कोशी प्रदेशको नाम, काम, आगामी सरकार र जनमत संग्रह

कोशी प्रदेशको नाम, काम, आगामी सरकार र जनमत संग्रह

प्रदेश सभाको दोश्रो कार्यकालको प्रारम्भिक गतिविधि हेर्दा प्रदेश सरकार र प्रदेश सभा तुलनात्मक रुपमा पहिलो कार्यकाल भन्दा अरु कमजोर र जनताको पहुँचभन्दा टाढा रहेको देखिन्छ । संघीयताको चुरी नै संघ भन्दा प्रदेश र प्रदेशभन्दा स्थानीय सरकारहरु जनताको नजिक रहेको प्रत्याभूति दिनु हो । अझ आश्चर्य त यतिखेर प्रदेशमा बलिरहेको आक्रोश, असन्तुष्टि र आन्दोलनको आगोलाई कसरी समन गरेर शान्ति, एकता र विकासमा अगाडि बढ्ने भन्ने चिन्ता र चासो नभएर सत्ताकै छिनाझपटिमा नीति र कार्यक्रम तथा वजेट नै ल्याउन नसक्ने लाचार प्रदेश सभा बन्नु प्रदेशवासीका लागि ठूलो दुर्भाग्य हो । पछिल्लो चरणमा सरकारको तर्फबाट वार्ता गर्ने भनेर वार्ताटोलिको नाम वाहिर सार्वजनिक भएको…
Read More
सामूदायिक विद्यालयमा पढाउनेको लहर

सामूदायिक विद्यालयमा पढाउनेको लहर

इटहरी । इटहरीको जनता माध्यमिक विद्यालयमा अङ्ग्रेजी माध्यममा भर्ना हुने विद्यार्थीको चाप थामि नक्ने हुने गर्छ । जनतामा कक्षा ६ मा भर्ना भएर अहिले कक्षा १० मा अध्ययनरत विकिशा बुढाथोकी शिक्षक सिर्जनात्मक र मिहिनेती भएकाले गर्दा प्रसन्न छीन् । ‘मेरो पृष्ठभूमि अङ्ग्रेजी राम्रो होइन, अहिले मलाई अंग्रेजी बुझ्नका लागि समस्या छैन् ।’ कतिपय सामुदायिक विद्यालयले विद्यार्थी पाउनै मुस्किल छ । विकिशा भन्छिन् ‘हाम्रो स्कुलमा शैक्षिक गुणस्तरका लागि व्यवस्थापन समिति, सरहरुबाट जति इफोर्ट खर्च भइरहेको छ, हामीमा पुरै परिवर्तन आएको छ ।’ यतिबेला अङ्ग्रेजी माध्यमबाट पढाइ विद्यार्थी, अभिभावकको रुचि र माग मात्रै नभएर आवश्यकता पनि बनेको छ । ‘हामी जस्तोसुकै राम्रो…
Read More
कहाँ चुक्दैछ वीरगन्ज महानगर, इन्जिनियरको सुझाव ‘राजनीति हैन विकास गर्नुहोस’

कहाँ चुक्दैछ वीरगन्ज महानगर, इन्जिनियरको सुझाव ‘राजनीति हैन विकास गर्नुहोस’

वीरगन्ज नेपालको महानगर मध्येको एक हो । धरै मधेशी समुदाय रहेको यो महानगर अन्य महानगरको तुलनामा निकै पछि परेको छनक हुन्छ । तीन तहका सरकार मध्ये प्रभावकारी र प्रत्यक्ष कार्यकारिणी अधिकार सहितको स्थानीय सरकारका प्रमुख वीरगन्ज महानगरपालिकाका मेयर राजेश मान सिंह आफ्नो अभिव्यक्तिमा केहि चुकेका प्रतिक्रिया आउन थालेका छ । जर्जर दलीय प्रतिस्पर्धामा रुमलिएको ठाउँमा दलबाट निर्वाचित भएका जनप्रतिनिधिबाट त्यतिधेरै आशा गर्ने ठाउँ त कहाँ छ र रु स्वस्थ्य सुन्दर विकासको नगर वीरगन्ज शहर नारा सहितको वीरगन्ज शहरमा मेयरको पछिल्ला अभिव्यक्तिले राजनितिक बढी विकास कमको संज्ञा दिन थालेको छ । केहि समय अघि वीरगन्ज महानगरका मेयरले एउटा सार्वजनिक कार्यक्रममा शिक्षाको…
Read More
हेल्लो सरकार ! दुर्घटनाको दर कहिलेसम्म बढाउने ?

हेल्लो सरकार ! दुर्घटनाको दर कहिलेसम्म बढाउने ?

खोटाङको चिसापानीबाट बिहान सबेरै काठमाडौँको सम्मको यात्रा तय गरेँ । यात्राको सारथि थियो यामाहा एफ जेठ भी टु, थुप्रै पहाडी इलाका र पूर्व पश्चिम सम्मको यात्रा सहज रूपमा गर्ने गरेको थिएँ, यो पटकको यात्रा पनि सकुशल नै हुनेमा पूर्ण विश्वासका साथ यात्रा जारी राखेँ । उदयपुर बेल्टार आएपछि पहाडी इलाका प्रायः सकियो । यतिकैमा कफी पिउँदै एउटा कविता आफ्नै सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा पोस्ट गरेँ, “यसो हेर्छुः जागिर पाउनेहरू पनि खुसी छैन जागिर नपाउने पनि खुसी छैनन् विवाह गर्नेहरू पनि खुसी देख्दिन विवाह नगर्ने पनि खुसी देख्दिन घर हुँनेनेहरु पनि खुसी देख्दिन घर नहुनेहरू पनि खुसी देख्दिन प्रेममा परेकाहरू पनि खुसी…
Read More
उवासंघ इटहरी निर्वाचन : यस कारण सहज जीतको नजिक छ पराजुलीको समूह

उवासंघ इटहरी निर्वाचन : यस कारण सहज जीतको नजिक छ पराजुलीको समूह

इटहरी । आफ्नो नेतृत्वमा रहेका हरेक संघसस्थालई गर्विलो उचाइमा पु¥याएका जीवन पराजुली यति वेला उद्योग वाणिज्य सङ्घ इटहरीको आसन्न निर्वाचनमा अध्यक्ष पदको उम्मेदवार रहेका छन् । हरेक व्यवसायीको समस्यामा महल्म पट्टी लगाउने पराजुलीलाई यस पटक उद्योग वाणिज्य सङ्घको नेतृत्व जिताउन व्यवसायीहरू चुनावी अभियानमा रहेका छन् । पूर्वको व्यापारिक केन्द्र इटहरी त्यसमाथि बढ्दो सहरीकरण, थपिँदो व्यवसाय र आएका चुनौतीलाई सम्बोधन गर्न सक्ने नेतृत्व आफूहरूले खोजेको इटहरीका व्यवसायी चन्द्र भट्टराईले बताए । ‘नेतृत्व लिएर मात्रै हुँदैन नेतृत्वमा पुगेपछि नेतृत्वदायी भूमिका पनि हुनुप¥यो । यो पटक यस प्रकारको नेतृत्व इटहरीका व्यवसायीले खोजेका छन् ।’ उनले भने । व्यवसायीको निर्वाचन समेत पार्टीकरण हुँदै गएकोमा…
Read More
जति सकिन्छ आफ्नो आफ्नो क्षेत्रबाट गरौँ (सन्दर्भ राष्ट्रिय धान दिवसको)

जति सकिन्छ आफ्नो आफ्नो क्षेत्रबाट गरौँ (सन्दर्भ राष्ट्रिय धान दिवसको)

नेपालमा २०६२ सालदेखि असार १५ लाई धान दिवसका रूपमा मनाउँदै आइएको छ । पहिले पहिले का वर्षमा औपचारिक कार्यक्रम नै गरेर धान दिवस मनाउँदै आएता पनि गत साल र यो वर्ष पनि कोरोना भाइरस (कोभिड १९) महामारीका कारण औपचारिक कार्यक्रम भने कासै गरिएको देखिँदैन ।आजको दिन किसानले शक्ति प्राप्तिका लागि दही चिउरा पनि खाने गर्दछन् । https://youtu.be/k-qv3Einaqo आज खाएको दही चिउराले शरीरलाई शीतलता दिई शक्ति सञ्चय हुने जन विश्वास रही आएको छ । आज बाउसे र रोपाहार बिचको हिलो छ्यापाछ्याप र असारे गीतको लयले अझ रमाइलो अनि एक आपसमा सद्भाव बढाउने गर्दछ । असार १५ लाई नेपाली समाजमा दही चिउरा…
Read More
नेपालमा देखिएको डेल्टा प्लस प्रजाति कस्तो र कसरी बच्ने ?

नेपालमा देखिएको डेल्टा प्लस प्रजाति कस्तो र कसरी बच्ने ?

नेपाल, भारत लगायत धेरै देशमा फैलिएको र घातक किसिमको प्रजाति डेल्टा भेरिएन्ट(जसलाई इन्डियन भेरिएन्ट भनिन्थ्यो) त्यसको स्पाइक प्रोटिनमा उत्परिवर्तन भएर नयाँ स्वरूप बिकास भएको हो । यो प्रजाति युरोपमा मार्चमै देखिएको थियो । बेलायत, भारत, अमेरिका लगायत १० देशमा यो प्रमाणित भएको छ । भारतीय स्वास्थ्यविज्ञका अनुसार यो भेरिएन्ट मोनोन्युक्लियल एन्टिबोडी (भारतमा हाल चलाइएको उपचारको कक्टेल) प्रतिरोधी छ भनिएको छ । डेल्टा भेरिएन्टको म्युटेसन भएकोले यसको संक्रमण दर डेल्टा भाइरसभन्दा कति फरक छ भन्ने पूर्ण अध्ययन भएको छैन । खोप लगाएका व्यक्तिको प्लाज्मामा यो प्रजातिको अध्ययन हुँदैछ । यो अध्ययनबाट खोपको प्रभावकारिता थाहा हुनेछ । त्यस्तै दोस्रो लहरमा संक्रमण भएर…
Read More
सुकेटार एयरपोर्ट बारे मेरो गहिरो प्रश्न !

सुकेटार एयरपोर्ट बारे मेरो गहिरो प्रश्न !

सुने अनुसार बिक्रम सम्बत २०२८ साल तिर बनाइएको विमान स्थल हो यो । मेरो बुबाले भन्नु हुन्थ्यो हामी झर्लाङ्गि गएर ७ दिन बस्यौं । भुटेको मकै खाएर काम गर्यौं । यसरी बनाको है यो मैदान भनेर सुनाउनु हुन्थ्यो । हामी गाँउमा ठुलो झुन्डमा भेला भएर काम सघाउन जानलाई झर्लाङ्गि भन्ने गर्छौं । मेरो बुबा जस्तै जिल्ला बासि सबैको श्रमदान छ यो मैदान बन्नमा । यो पुर्खाहरुको पसिनाले बनेको एउटा जिउँदो ईतिहास हो । आज आएर एका एक कुनै व्यक्तिको नाममा यसको नाम परिवर्तन गर्नु कदापी ठिक होइन । मेरो बुबाहरु जस्ता शयौ हजारौ श्रमदान गर्नु हुने जिल्ला बासी पुर्खाहरुको अपमान…
Read More
बेलैमा सजग भै स्वास्थ्य मापदण्ड अपनाइ आफू र सिङ्गो समाजलाई सुरक्षित बनाउँ

बेलैमा सजग भै स्वास्थ्य मापदण्ड अपनाइ आफू र सिङ्गो समाजलाई सुरक्षित बनाउँ

उत्तरी छिमेकी चीन बाट सुरु भएको कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण पहिलो लहर पछाडी पुन दोश्रो तथा तेश्रो लहरले नेपालीहरुमा अझ बढी त्रास थपिदिएको छ । लामो समय देखि मानव सभ्यतामै चुनौतीको रुपमा देखिएको कोभिड– १९ कोरोना भाईरसको सामना हामी सबैले गरिरहेका छौँ । कोरोनाको महामारी अब केही वर्ष सम्म जान्छजस्तो देखिदैन बिश्व स्वास्थ्य संगठनले पनि अब क्रमिक रुपमा आउने भाइरसको नाम समेत सार्वजनिक गरिसकेको छ । त्यसैले अब जनस्वास्थ्यका मापदण्डहरू लाई जीवन पद्धति बनाउन अभ्यस्त हुनु नै राम्रो विकल्पका रुपमा देखिएको छ । पहिलो लहरको तुलनामा दोश्रो लहरमा भेटिएका संक्रमितहरुमा जटिल किसिमका समस्याहरु देखिएका छन् । भेन्टिलेटरमा राख्नुपरेका बिरामी बाँचेर आउने…
Read More
No widgets found. Go to Widget page and add the widget in Offcanvas Sidebar Widget Area.